Oprócz gleb strefowych istnieją gleby, które powstają niezależnie od strefy klimatycznej. O ich wytworzeniu decydują warunki lokalne, rodzaj skały - podłoże, stosunki wodne.
- Mady są to gleby aluwialne powstałe na skutek osadzania substancji ilastych i organicznych podczas wylewania się rzek. Tworzą się wzdłuż dolin rzecznych, a szczególnie w ujściach. Są to gleby z reguły bardzo żyzne, nadające się pod różnego rodzaju uprawy ale często wymagają melioracji.
- Gleby bagienne powstają na bagnach. Charakteryzują się dużą ilością substancji organicznej, najczęściej słabo rozłożonej ze względu na duże uwodnienie terenu. Są to gleby mało urodzajne nawet po osuszeniu.
- Czarne ziemie to gleby powstałe w procesie bagiennym na podłożu bogatym w węglan wapnia na terenie, na którym poziom wody gruntownie obniżył się. Posiadają poziom próchniczny o dużej miąższości oraz poziom glejowy. Są to gleby bardzo żyzne, ale trudne do uprawy wymagają odpowiednich zabiegów agrotechnicznych.
- Rędziny to gleby powstałe na podłożu skał węglanowych lub siarczanowych. Poziom próchniczny zalega bezpośrednio na skale macierzystej i posiada odczyn zasadowy. Są to gleby nadające się pod uprawę roślin okopowych w przypadku, gdy posiadają odpowiednia miąższość.
- Gleby górskie występują na terenach górzystych. Są to gleby płytkie o niewykształconym profilu glebowym, niszczone przez silne wietrzenie. Mało urodzajne, wykorzystywane pod hodowlę, głównie owiec, w dolinach uprawia się owies i ziemniaki.